
به گزارش خبرنگار تابناک از استان آذربایجانغربی، کارشناسان محیط زیست هشدار میدهند ادامه این روند میتواند سلامت اکوسیستمهای طبیعی را با تهدید جدی مواجه کند و حتی بر ظرفیت گردشگری استان نیز اثر منفی بگذارد و در این میان، نقش شهروندان، مسئولان و نهادهای فرهنگی در کاهش این آسیب بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است.
آذربایجانغربی با برخورداری از طبیعت متنوع، مراتع سرسبز، کوهستانهای گسترده و دریاچه ارومیه یکی از استانهای مهم زیستمحیطی کشور به شمار میرود و این استان هر ساله میزبان هزاران گردشگر و طبیعتدوست از نقاط مختلف کشور است.
با این حال، در سالهای اخیر افزایش زباله در برخی تفرجگاهها، مسیرهای گردشگری و حاشیه جادهها به یک نگرانی جدی برای دوستداران محیط زیست تبدیل شده است چرا که پلاستیکها، بطریها و پسماندهای غذایی در بسیاری از نقاط طبیعی دیده میشود و این مسئله چهره طبیعت را تحت تاثیر قرار داده است.
کارشناسان معتقدند بخش قابل توجهی از این زبالهها حاصل رفتار نادرست برخی گردشگران و شهروندان است که بدون توجه به پیامدهای زیستمحیطی، پسماندهای خود را در طبیعت رها میکنند و در چنین شرایطی، مدیریت صحیح پسماند، افزایش آگاهی عمومی و مشارکت مردم میتواند نقش مهمی در کاهش این معضل ایفا کند و به حفظ طبیعت ارزشمند استان کمک کند.
زباله؛ تهدیدی جدی برای سلامت محیط زیست
زبالههای رها شده در طبیعت یکی از مهمترین عوامل آلودگی محیط زیست به شمار میروند و میتوانند آثار مخربی بر خاک، آب و حیات وحش داشته باشند و بسیاری از پسماندها به ویژه پلاستیکها سالها در طبیعت باقی میمانند و تجزیه آنها به زمان طولانی نیاز دارد.
وجود این زبالهها علاوه بر تخریب چشماندازهای طبیعی، میتواند باعث آلودگی منابع آبی و خاکی شود و در نهایت سلامت انسان را نیز تحت تاثیر قرار دهد و مواد شیمیایی موجود در برخی زبالهها به مرور وارد چرخه طبیعت شده و آسیبهای جدی ایجاد میکند.
از سوی دیگر، حیوانات و پرندگان ممکن است با خوردن زباله یا گرفتار شدن در آنها آسیب ببینند و حتی تلف شوند و این مساله تعادل اکولوژیکی مناطق طبیعی را برهم میزند و کارشناسان محیط زیست تاکید میکنند اگر مدیریت پسماند به شکل اصولی انجام نشود، این روند میتواند در بلندمدت موجب تخریب بخشهایی از زیستبومهای طبیعی استان شود.
نقش مردم در حفظ پاکیزگی طبیعت استان
رفتار شهروندان نقش تعیین کنندهای در کاهش یا افزایش زباله در طبیعت دارد و بسیاری از خانوادهها و طبیعتگردان در سالهای اخیر تلاش کردهاند زبالههای خود را جمعآوری کرده و محیط طبیعی را پاکیزه نگه دارند.
با این حال، هنوز در برخی مناطق گردشگری و حاشیه جادهها آثار رهاسازی زباله مشاهده میشود که نشان میدهد فرهنگ حفاظت از طبیعت به طور کامل نهادینه نشده است و آموزشهای زیستمحیطی از سنین پایین میتواند در تغییر این رفتارها تاثیرگذار باشد.
تجربه نشان داده است هر جا مشارکت مردمی بیشتر بوده، طبیعت نیز پاکیزهتر باقی مانده است و این مسئله نشان میدهد حفاظت از محیط زیست بدون همراهی مردم امکانپذیر نیست.
اقدامات مسئولان برای فرهنگسازی و پاکسازی طبیعت
در سالهای اخیر اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجانغربی و برخی نهادهای مرتبط برنامههایی برای کاهش زباله در طبیعت اجرا کردهاند که از جمله این اقدامات میتوان به برگزاری پویشهای پاکسازی طبیعت و برنامههای آموزشی اشاره کرد.
در برخی مناسبتها مانند روز طبیعت نیز هزاران کیسه زباله در مسیرهای خروجی شهرها میان شهروندان توزیع شده تا زبالهها در محیط رها نشود و این اقدام با هدف افزایش مسئولیت پذیری اجتماعی و تشویق مردم به حفظ طبیعت انجام شده است.
همچنین گروههای مردمی، فعالان محیط زیست و برخی تشکلهای رسانهای در استان با برگزاری برنامههای پاکسازی در مناطق طبیعی تلاش کردهاند توجه جامعه را به اهمیت حفاظت از محیط زیست جلب کنند و با وجود این اقدامات، کارشناسان معتقدند برای حل ریشهای مشکل زباله در طبیعت نیاز به برنامههای گستردهتر، نظارت بیشتر و توسعه زیرساختهای مدیریت پسماند وجود دارد.
پاکیزگی حوضه دریاچه ارومیه و تاثیر آن بر گردشگری
دریاچه ارومیه یکی از مهمترین جاذبههای طبیعی شمالغرب کشور است و سالانه گردشگران زیادی برای بازدید از این منطقه سفر میکنند و پاکیزگی محیط اطراف این دریاچه نقش مهمی در جذب گردشگر دارد و اگر سواحل و مناطق اطراف دریاچه از زباله پاک باشد، گردشگران با رضایت بیشتری از این منطقه بازدید خواهند کرد و این مسئله میتواند به رونق گردشگری استان کمک کند.
در مقابل، وجود زباله و آلودگی در این مناطق میتواند تصویر نامطلوبی از مقصد گردشگری ایجاد کند و موجب کاهش تمایل گردشگران برای سفر به این منطقه شود و کارشناسان گردشگری معتقدند حفظ پاکیزگی محیط زیست در اطراف دریاچه ارومیه میتواند علاوه بر حفاظت از طبیعت، به توسعه اقتصادی و رونق صنعت گردشگری استان نیز کمک کند.
معضل زباله در طبیعت آذربایجانغربی موضوعی است که حل آن نیازمند همکاری همهجانبه مردم، مسئولان و نهادهای فرهنگی است. افزایش آگاهی عمومی، تقویت فرهنگ حفاظت از محیط زیست و بهبود مدیریت پسماند میتواند نقش مهمی در کاهش این مشکل ایفا کند و حفظ پاکیزگی طبیعت نه تنها برای سلامت محیط زیست ضروری است، بلکه میتواند زمینهساز توسعه گردشگری و بهرهمندی نسلهای آینده از طبیعت ارزشمند این استان باشد.
انتهای پیام/