با اعلام ظهور داعش در سال ۲۰۱۴ در موصل، عراق و سوریه به گردابی فرو رفتند که بیرون آمدن از آن شاید سال‌ها یا دهه‌ها به طول انجامد. رها شدن داعش در سطح منطقه باعث شد تا نیروهای «گریز از مرکز» و نیروهای «فروملی» دیگری هم در خاورمیانه رها شوند. در واقع، ترکش‌های ظهور داعش تنها مختص عراق و سوریه نبود، بلکه طیف گسترده‌ای از کشورها و مناطق را متاثر ساخت: از خاورمیانه گرفته تا شمال آفریقا تا مدیترانه و تا اروپا. داعش پدیده‌ای است که علت و شرایط ظهور آن را باید از ابعاد مختلف به تحلیل نشست. یک دیدگاه معتقد است داعش محصول توقف اندیشه در جهان عرب است. دیدگاه دوم می‌گوید داعش محصول حکومت‌های مطلقه و سرکوب‌های داخلی است. دیدگاه سوم، داعش را محصول جهانی‌سازی و شکست فکری جهان عرب در سازگاری با این پدیده می‌داند.