سلماس؛ شهری چندهزار ساله که گرفتار ترافیک است/ مدیریت شهری و چالشهای حملونقل عمومی!
به گزارش خبرنگار تابناک از استان آذربایجان غربی، سلماس از جمله شهرهای تاریخی ایران است که شواهدی از سکونت در آن به دورههای باستانی بازمیگردد و برخی منابع، پیشینه این منطقه را تا دوران اورارتویی و ساسانیان ردیابی کردهاند؛ موضوعی که نشان از جایگاه تاریخی مهم این شهر در شمالغرب کشور دارد.
این شهر که در گذشته با نامهایی، چون «دیلَمان» و در دورهای «شاپور» شناخته میشد، امروز به عنوان مرکز اداری و خدماتی شهرستان سلماس ایفای نقش میکند و موقعیت جغرافیایی آن در مسیر ارتباطی ارومیه و خوی و نزدیکی به محورهای مرزی، اهمیت راهبردی آن را دوچندان کرده است.
با وجود این ظرفیتها، توسعه شهری در دهههای اخیر موجب افزایش تقاضا برای خدمات شهری، زیرساختهای حملونقل و فضاهای عمومی شده است و رشد جمعیت و افزایش ترددهای درون و برونشهری، ضرورت بازنگری در برخی سیاستهای مدیریت شهری را برجسته کرده است.
کارشناسان حوزه شهری بر این باورند که سلماس برای حفظ جایگاه تاریخی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، نیازمند برنامهریزی دقیق در حوزه ترافیک، حملونقل عمومی و توسعه متوازن امکانات شهری است.
سلماس؛ شهری با پیشینه تاریخی چند هزار ساله
سلماس به لحاظ تاریخی یکی از شهرهای ریشهدار آذربایجانغربی محسوب میشود و آثار و شواهد تاریخی موجود در محدوده این شهر و مناطق پیرامونی، بیانگر سکونت انسان در این ناحیه از هزاران سال پیش است.
برخی محوطههای تاریخی اطراف سلماس به دوره اورارتویی نسبت داده شدهاند که قدمت آنها به حدود هشت قرن پیش از میلاد بازمیگردد. همچنین وجود آثار مربوط به دوره ساسانی در روستاهای اطراف، جایگاه تاریخی این منطقه را تثبیت میکند و معتقدند این پیشینه میتواند به عنوان یک ظرفیت مهم گردشگری مورد توجه قرار گیرد. با این حال، بهرهبرداری از این ظرفیت نیازمند برنامهریزی، معرفی مناسب و حفاظت اصولی از آثار تاریخی است.
در حال حاضر، بخشی از هویت تاریخی سلماس در زندگی روزمره شهری کمتر بازتاب یافته است. تقویت پیوند میان بافت شهری و میراث تاریخی میتواند در افزایش جذب گردشگر و رونق اقتصادی منطقه مؤثر باشد.
ترافیک شهری؛ چالش تمرکز خدمات در هسته مرکزی
بررسی میدانی وضعیت ترافیکی سلماس نشان میدهد که هسته مرکزی شهر، به ویژه در ساعات اوج تردد، با تراکم نسبی خودروها مواجه است و تمرکز مراکز اداری، تجاری و خدماتی در برخی خیابانهای اصلی، موجب افزایش بار ترافیکی در این محدودهها شده است.
هرچند سلماس در مقایسه با کلان شهرها با معضل ترافیک سنگین دائمی روبهرو نیست، اما گرههای مقطعی در برخی معابر اصلی، نارضایتی شهروندان را به دنبال داشته است و توقفهای دوبله، کمبود پارکینگهای عمومی و تردد خودروهای عبوری از عوامل تشدیدکننده این وضعیت عنوان میشود.
موقعیت جغرافیایی سلماس به عنوان شهری در مسیر ارتباطی منطقهای نیز در افزایش حجم تردد مؤثر است و بخشی از خودروهایی که از معابر شهری عبور میکنند، مقصد نهاییشان سلماس نیست و این موضوع فشار مضاعفی بر شبکه خیابانی وارد میکند و توسعه پارکینگهای عمومی، ساماندهی تقاطعها و هدایت ترافیک عبوری به مسیرهای جایگزین میتواند در کاهش بار ترافیکی مؤثر باشد.
حملونقل عمومی؛ نیازمند بازطراحی و تقویت
حملونقل عمومی در سلماس عمدتاً متکی بر تاکسیهای شهری است و شبکه گسترده و منظم اتوبوسرانی در این شهر دیده نمیشود و این موضوع موجب وابستگی بیشتر شهروندان به خودروهای شخصی شده است و تقویت ناوگان حملونقل عمومی میتواند به کاهش ترافیک، صرفهجویی در مصرف سوخت و کاهش آلودگیهای زیستمحیطی کمک کند. نبود زمانبندی منظم و پوشش کامل برخی مناطق شهری، از جمله چالشهای موجود در این حوزه است.
در بسیاری از شهرهای هم جمعیت با سلماس، ایجاد خطوط مشخص و ایستگاههای استاندارد نقش مهمی در افزایش رضایت شهروندان ایفا کرده است و اجرای چنین الگوهایی در سلماس نیز میتواند به بهبود وضعیت جابهجایی درونشهری کمک کند.
برنامه ریزی برای توسعه حملونقل عمومی، بهویژه در مسیرهای پرتردد و محلات کمبرخوردار، از جمله مطالبات مطرحشده از سوی برخی شهروندان است.
امکانات عمومی و فضاهای تفریحی؛ ضرورت توسعه متوازن
در حوزه امکانات عمومی و تفریحی، سلماس دارای پارکها و فضاهای سبز شهری است، اما به باور برخی کارشناسان، این امکانات متناسب با ظرفیت جمعیتی و پیشینه تاریخی شهر نیست و شهروندان برای گذران اوقات فراغت، نیازمند فضاهای فرهنگی، ورزشی و تفریحی متنوعتری هستند. توسعه مجموعههای چندمنظوره فرهنگی و ورزشی میتواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی شهری ایفا کند.
توزیع عادلانه امکانات در سطح محلات مختلف نیز از دیگر موضوعات مطرح در حوزه مدیریت شهری است و تمرکز خدمات در بخشهای محدودی از شهر، علاوه بر ایجاد ترافیک، موجب کاهش دسترسی برخی ساکنان به امکانات عمومی میشود.
بهره گیری از ظرفیتهای طبیعی و تاریخی اطراف سلماس و تعریف مسیرهای گردشگری شهری میتواند ضمن افزایش نشاط اجتماعی، به رونق اقتصادی نیز کمک کند و سلماس شهری با پیشینه تاریخی ارزشمند و موقعیت جغرافیایی مهم در شمالغرب کشور است که در مسیر توسعه شهری با چالشهایی در حوزه ترافیک، حملونقل عمومی و امکانات تفریحی مواجه است.
کارشناسان تأکید دارند که با برنامه ریزی هدفمند، تقویت زیرساختهای شهری و بهرهگیری از ظرفیتهای تاریخی و طبیعی، میتوان زمینه ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و توسعه پایدار این شهر را فراهم کرد و مدیریت شهری سلماس در سالهای پیشرو با فرصتی مهم برای بازتعریف مسیر توسعه و پاسخگویی به مطالبات شهروندان روبهروست.
بررسی وضعیت این شهر نشان میدهد که مدیریت شهری در کنار صیانت از میراث تاریخی، با مأموریتی جدی در حوزه بهبود کیفیت زندگی شهروندان روبهرو است و آینده سلماس در گرو برنامهریزی منسجم و نگاه توسعهمحور به زیرساختهای شهری است.
انتهای پیام/