سیلوانا؛ نگین فراموششدۀ گردشگری در هزارتوی بیمهری مسئولان آذربایجانغربی/ فقر امکانات در بهشت اکسیژن!
به گزارش خبرنگار تابناک از استان آذربایجان غربی، این استان با داشتن اقلیمهای متنوع، همواره یکی از قطبهای جذاب برای طبیعتگردان بوده است، اما در این میان، بخش سیلوانا داستانی متفاوت دارد و این منطقه مرزی که در مجاورت کشورهای ترکیه و عراق واقع شده، مجموعهای بینظیر از قلههای مرتفع، دریاچههای طبیعی و دشتهای سرسبز است که هر بینندهای را در نگاه اول مسحور میکند.
با وجود این، عبور از دروازههای سیلوانا، تضادی آشکار را نمایان میسازد؛ تضاد میان آنچه «طبیعت بخشیده» و آنچه «مسئولان دریغ کردهاند» و سیلوانا تنها یک منطقه ییلاقی ساده نیست، بلکه یک گنجینه زیستمحیطی است که به دلیل بیتوجهیهای سنواتی، از چرخه اقتصادی گردشگری کشور سهم ناچیزی دارد.
اگر نیمی از توجهی که به زیرساختهای گردشگری در استانهای مرکزی کشور میشود، معطوف به این منطقه میشد، امروز سیلوانا فراتر از یک تفرجگاه محلی، به یک مقصد بینالمللی تبدیل شده بود، اما واقعیت میدانی نشان میدهد که این منطقه همچنان با مشکلات اولیه دست و پنجه نرم میکند.
فقر امکانات در بهشت اکسیژن زمین
وضعیت امکانات گردشگری در سیلوانا، مصداق بارز فرصت سوزی است، در حالی که در مناطق مشابه در کشورهای همسایه، هتلهای کوهستانی و تلهکابینهای پیشرفته احداث شده، در سیلوانا حتی از داشتن سرویسهای بهداشتی عمومی استاندارد و مجتمعهای خدماتی رفاهی بینراهی محروم هستیم.
واحدهای بوم گردی فعال در منطقه، علی رغم تلاشهای خودجوش مردم محلی، به دلیل عدم حمایتهای مالی و تسهیلات دولتی، توان پذیرش حجم بالای مسافران در فصلهای پیک را ندارند و نبود مرکز اطلاع رسانی گردشگری و راهنمایان آموزش دیده، باعث شده است که گردشگران در پهنه وسیع این منطقه سرگردان شوند.
علاوه بر این، پیست اسکی خوشاکو که یکی از ظرفیتهای بیبدیل زمستانی در این بخش است، هر ساله با کوهی از مشکلات فنی و مدیریتی روبهرو است و نبود امکانات اقامتی در مجاورت این پیست و عدم نوسازی تجهیزات بالابر، باعث شده تا این ظرفیت اقتصادی به جای سودآوری، به نمادی از استهلاک تبدیل شود.
در حوزه سرمایهگذاری بخش خصوصی نیز، بوروکراسی اداری سنگین در آذربایجان غربی مانع از ورود سرمایهگذاران کلان شده است. نبود طرح جامع گردشگری که در آن پهنههای مجاز برای احداث هتل و مراکز تفریحی مشخص شده باشد، سرمایهگذار را در ابهام و ترس از تخریب منابع طبیعی رها کرده است.
دالانپر؛ منظرهای که جهان را خیره میکند
اگر از هر گردشگری درباره زیباترین منظره سیلوانا پرسش شود، بدون شک نام «دالانپر» را خواهد برد و قله دالانپر، نقطه تلاقی مرزهای ایران، ترکیه و عراق، با یخچالهای دائمی و دریاچههای مرتفعی همچون «مامه شیخ»، منظرهای را خلق کرده که در سطح جهانی زبانزد است.
این منطقه از لحاظ زیستمحیطی، ریه تنفسی منطقه محسوب میشود و وجود چشمههای آب معدنی متعدد و پوشش گیاهی غنی که شامل گیاهان دارویی نایاب است، سیلوانا را به یک آزمایشگاه طبیعی تبدیل کرده است و هوای این منطقه به قدری پاک است که از آن به عنوان «اکسیژن خالص» یاد میشود.
دریاچه مارمیشو نیز یکی دیگر از جاذبههای بینظیر زیست محیطی در این بخش است که با آبی زلال در دل کوهستان قرار گرفته است و این اکوسیستم آبی و جنگلی، زیستگاه گونههای مختلف جانوری و گیاهی است که حفظ آن نیازمند مدیریت دقیق زیستمحیطی است، امری که در سایه گردشگری غیرمسئولانه در خطر قرار دارد.
با این حال، زیباییهای طبیعی سیلوانا با تهدیدات جدی روبهرو است و نبود سیستم مدیریت پسماند و رهاسازی زباله توسط گردشگران در طبیعت بکر، چهره منطقه را مخدوش کرده است و تخریب مراتع برای جادهسازیهای غیراصولی و چرای بیش از حد دام، زنگ خطر را برای محیط زیست این بهشت زمینی به صدا درآورده است.
جادههای مرگ؛ سدی در برابر توسعه گردشگری
راه ارتباطی سیلوانا، بزرگترین نقطه ضعف این منطقه محسوب میشود و جادههای منتهی به این بخش، عمدتاً کوهستانی، باریک و دارای آسفالتی فرسوده هستند که با حجم تردد بالای گردشگران و خودروهای سنگین مرزی همخوانی ندارد و در بسیاری از نقاط مسیر، نبود گاردریل و روشنایی کافی، رانندگی در شب را به یک قمار بزرگ تبدیل کرده و در فصل زمستان، با وجود بارشهای سنگین برف، تجهیزات راهداری موجود برای بازگشایی سریع و ایمن مسیرها کافی نیست و این امر باعث بنبست کامل گردشگری زمستانی در بسیاری از روزهای سال میشود.
کیفیت پایین راههای دسترسی نه تنها باعث نارضایتی گردشگران شده، بلکه هزینههای نگهداری خودرو و خطرات جانی را برای بومیان منطقه به شدت افزایش داده است و بهسازی این محورها سالهاست که در وعدههای مسئولان تکرار میشود، اما در عمل، بودجههای تخصیص یافته به صورت قطرهچکانی تزریق میشود.
اصلاح نقاط حادثهخیز و تعریض جادههای مواصلاتی ارومیه به سیلوانا، پیشنیاز اصلی هرگونه تحول اقتصادی در منطقه است و تا زمانی که امنیت جانی گردشگر در مسیر تامین نشود، نمیتوان انتظار داشت که سیلوانا به جایگاه واقعی خود در نقشه گردشگری کشور دست یابد.
چرا مسئولان به سیلوانا بیمهری میکنند
پرسش اصلی اینجاست که چرا با وجود این همه پتانسیل، مسئولان آذربایجان غربی توجه شایستهای به سیلوانا ندارند؟ یکی از دلایل اصلی، نگاه امنیتی به مناطق مرزی به جای نگاه اقتصادی است. این دیدگاه باعث شده تا توسعه زیرساختها با احتیاط بیش از حد و کندی پیش برود.
دلیل دیگر، تمرکزگرایی در مرکز استان و توزیع ناعادلانه بودجههای عمرانی است و بخش بزرگی از اعتبارات گردشگری صرف پروژههای داخل شهری یا مناطقی میشود که نفوذ سیاسی بیشتری دارند، در حالی که سیلوانا به عنوان یک منطقه روستایی و مرزی، در اولویتهای دستچندم قرار میگیرد.
عدم ثبات مدیریتی در بدنه میراث فرهنگی و گردشگری استان نیز مزید بر علت شده است و تغییرات مکرر مدیریتی باعث میشود طرحهای توسعهای سیلوانا نیمه تمام رها شده و یا با تغییر رویکردها، از دستور کار خارج شوند و نبود یک لابی قدرتمند از سوی نمایندگان و مسئولان محلی برای جذب بودجههای ملی نیز کاملاً مشهود است.
در نهایت، فقدان پیوند میان علم و اجرا در مدیریت استانی باعث شده تا مسئولان از ارزش اقتصادی واقعی «گردشگری سبز» غافل بمانند و سیلوانا قربانی نگاهی است که توسعه را فقط در کارخانههای آلاینده میبیند، در حالی که صادرات اکسیژن و مناظر طبیعی این منطقه میتواند درآمدی پایدارتر از هر صنعتی برای آذربایجان غربی به ارمغان بیاورد.
انتهای پیام/